U heeft volgende leerrijke praktijk gekozen:
Competentiebilan bij faling zorgt voor wedertewerkstelling

	Regio :	Kempen
	Sector :	Vervaardiging van cokes, geraffineerde aardolieproducten en splijt- en kweekstoffen
	Diversiteitsplan :	Neen
	Contact :	Wim De Kinderen, RESOC Kempen, wim.dekinderen@resockempen.be
	Telefoonnummer :	014/44 51 49
	Bron :	RESOC Kempen (i.s.m VDAB en ESF, Hura-M)

Belgonucleaire heeft gedurende meer dan 20 jaar MOX (Mixed Oxide, een brandstof voor kerncentrales, die bestaat uit een mengsel van verarmd uraniumoxide en plutoniumoxide) geproduceerd en levert uitgebreide nucleaire ingenieurstudies. De laatste fabricagecampagne werd op 15 augustus 2006 voltooid.
Op 21 november 2005 werd de intentie tot sluiting van Belgonucleaire bekendgemaakt. 261 mensen zouden hierdoor hun baan verliezen. Het bedrijf werd erkend als bedrijf in moeilijkheden en er werd een tewerkstellingscel opgericht. De uitdaging ligt dus in een kwaliteitvolle outplacement van 261 werknemers.
Er werd besloten voor de getroffenen een competentiebilan op te stellen. Een competentiebilan bevat de oplijsting van de technische en de gedragsmatige competenties waarover de werknemer beschikt en waarvan hij blijk heeft gegeven binnen de beroepscarrière, maar ook binnen activiteiten die zich buiten het beroepsleven situeren. De methodiek die wordt uitgewerkt om deze informatie te bekomen bouwt verder op de resultaten van de competentiemanagementprojecten ‘Buiten Categorie’ en ‘NAPOLEON revised’ die RESOC Kempen (en voor haar: STC Turnhout) al heeft uitgevoerd.

In eerste instantie maakt een personeelsadviesbureau de competentieprofielen van de werknemers op, en dit op basis van de bestaande functiebeschrijvingen en op basis van de informatie die wordt aangeleverd door de afdelingshoofden. In deze competentieprofielen worden de functiegebonden technische en gedragsmatige competenties opgenomen, en dit alles in de door VDAB gehanteerde terminologie. Dit laatste is niet onbelangrijk, omdat het een voorwaarde is om de overdraagbaarheid (naar eventuele latere toepassingen) en verstaanbaarheid (voor werkgevers) van het geheel te garanderen.

Vervolgens worden deze competentieprofielen geïndividualiseerd en in kaart gebracht. Dit gebeurt op basis van gesprekken met de leidinggevenden, met de betrokken werknemer zelf en – wat de gedragsmatige competenties betreft – eveneens op basis van 3 wetenschappelijke testen die worden afgenomen.

Nadat de functiegebonden gedragsmatige en technische competenties op die manier in kaart worden gebracht, wordt vervolgens eveneens een oplijsting gemaakt van de gecertifieerde kennis waarover de werknemers beschikt als gevolg van gevolgde trainingen en opleidingen. Ook kan de werknemer de niet-functiegebonden competenties, die in de outplacementbegeleiding door VIBAM aan bod komen, meegeven voor opname in het competentiebilan.

Binnen het project is het procesverloop haast even belangrijk als het eindproduct. De gesprekken met de werknemer zijn essentieel. Door dit proces krijgt de werknemer immers een beter inzicht in de competenties die hij/zij specifiek heeft opgedaan in het bedrijf, én hoe deze inzetbaar zijn of vertaald kunnen worden naar andere functies of sectoren. Zeker voor werknemers van BN, waarvan velen een heel specifieke functie in een heel specifieke sector uitoefenen, is dat niet onbelangrijk.

Het competentiebilan is een werknemersvriendelijk instrument: het proces dat ertoe leidt bevordert het zelfinzicht, het document is een troef bij sollicitaties en voor zij die niet onmiddellijk een geschikte nieuwe job vinden is het een document dat in de toekomst gemakkelijk opgenomen moet kunnen worden in het VDAB-systeem, waardoor een betere match tussen vraag en aanbod volgt. Via de automatische vacaturematching zullen uiteindelijk zelfs jobs toegestuurd kunnen worden die nauwer aansluiten bij de competenties van de betrokken persoon.

Het competentiebilan is ook een werkgeversvriendelijk instrument: het is tijds- en kostenefficiënt, zodat de opmaak ervan ook haalbaar is voor minder kapitaalkrachtige ondernemingen of voor situaties waarin korte opzegtermijnen van toepassing zijn, zonder dat er een figuurlijke prijs betaald wordt op het vlak van kwaliteit. Door de voortreffelijke samenwerking tussen VDAB, RESOC Kempen en Hura-M en dankzij het grote engagement dat Belgonucleaire opneemt vordert het project bijzonder goed. 87 werknemers van BN schakelden zich vrijwillig in het project in. Tegen december 2006 hadden zij allen hun competentiebilan ontvangen.

De reacties van de werknemers waren enthousiast. Meerdere getuigenissen bereikten de procesbegeleiders dat het bilan inderdaad makkelijk toelaat om de technische competenties die bij BN werden gehanteerd naar andere werkterreinen te vertalen. “Het competentiebilan laat toe om sollicitatiegesprekken beter te onderbouwen, of om m’n CV nog gerichter op te maken”, zo mochten we noteren. Vele werknemers verbaasden zich er over dat een document van slechts 4 pagina’s zo veel praktisch bruikbare informatie kan bevatten.

Een deel van het succes hangt waarschijnlijk samen met het handige document dat aan iedere begunstigde wordt overhandigd en dat praktische informatie bevat over hoe en in welke situatie het competentiebilan best te gebruiken. De vaak vermelde uitspraak dat “het competentiebilan persoonlijke eigendom is van het individu” krijgt in dit informatiedocument een praktische vertaling voor de eigenaars ervan.

Het competentiebilan meldt de kwaliteiten van de werknemer. Het proces waarbinnen het bilan tot stand komt is echter niet blind voor de realiteit. Iedereen heeft een aantal werkpunten. Deze worden in de gesprekken meegegeven met de werknemer, die wordt aangespoord bijzondere inspanningen te leveren om hieraan te werken. Bijvoorbeeld door bijkomende opleidingen te volgen die mogelijk zijn in het kader van de outplacementbegeleiding.

Kortom: alle signalen wijzen er vandaag op dat de aanpak die RESOC Kempen bepleitte, nl. het concept ‘competentiebilan’ zoals het is opgenomen in het Vlaams Meerbanenplan ‘live’ ontwikkelen, een verstandige keuze was. Kempense werknemers zijn de eersten die een competentiebilan krijgen uitgereikt. De werknemers van Belgonucleaire hebben een extra troef in handen in hun zoektocht naar werk. Indien de Vlaamse Regering de aanbevelingen volgt die door VDAB en RESOC Kempen zullen worden geformuleerd bij afloop van het project, dan zal de methodiek en het model van het competentiebilan haar praktische waarde en bruikbaarheid reeds bewezen hebben vanaf de eerste dag van haar algemeen opgelegde toepassing.